Canada

Canadian English

Angielski anglojęzycznej Kanady. W większości cech bliższy General American niż angielskiemu brytyjskiemu, ale z własnym słownictwem i znanym Canadian raising.

Newfoundland English

także: Newfie English

Najbardziej odrębna odmiana angielskiego kanadyjskiego, wywodząca się od osadników z West Country i hiberno-angielskich z XVII–XVIII wieku. Silnie odbiega od angielskiego kontynentalnej Kanady w samogłoskach i gramatyce.

Quebec French

także: Québécois, Joual

Dominująca odmiana francuskiego w Kanadzie. Mocno odrębna od francuskiego europejskiego w realizacji samogłosek, leksyce i potocznym rejestrze joual.

Acadian French

Francuski prowincji nadmorskich, zwłaszcza Nowego Brunszwiku. Zachowuje kilka cech XVII-wiecznych utraconych zarówno w francuskim quebeckim, jak i metropolitalnym.

Franco-Ontarian

także: Ontario French, Français ontarien

Francuski historycznych francuskojęzycznych społeczności Ontario, zwłaszcza w okolicach Sudbury, Ottawy i wybrzeża północnego. Blisko spokrewniony z francuskim quebeckim, lecz z silniejszymi cechami kontaktowymi z angielskim.

Métis French

także: Mitchif Français, Prairie French

Francuska odmiana narodu Metysów Prerii Kanadyjskich. Odrębna od francuskiego quebeckiego i akadyjskiego; nie należy mylić z mitchif, mieszanym językiem cree-francuskim tych samych społeczności.

Plains Cree

także: Nēhiyawēwin, y-dialect Cree

Najdalej na zachód wysunięta odmiana cree, używana w Saskatchewan i Albercie. Najliczniejszy dialekt cree i podstawa znacznej części publikowanej literatury cree.

Swampy Cree

także: n-dialect Cree, Maskēkowīhew

Cree nizin Zatoki Hudsona w północnej Manitobie i Ontario. Odróżnia się od cree równin użyciem /n/ tam, gdzie cree równin ma /j/.

Eastern Cree

także: Iyiyiw-Iyimiwin, James Bay Cree

Odmiany cree Quebecu i Labradoru, w tym społeczności Zatoki Jamesa i Atikamekw. Klaster dialektalny cree z najaktywniejszą infrastrukturą rewitalizacji języka.

Central Ojibwe

także: Anishinaabemowin, Chippewa

Największa odmiana odżibwa, używana w Ontario, Manitobie, Minnesocie i Wisconsin. Język algonkiński z ciągłą tradycją ustną i niedawnym wzrostem literackim.

Odawa

także: Ottawa, Nishnaabemwin

Odmiana odżibwa wyspy Manitoulin i półwyspu Bruce. Odróżnia się od odżibwa centralnego rozległą synkopą samogłosek i odrębnym systemem zaimkowym.

Dakota

także: Dakhótiyapi, Santee-Sisseton

Wschodniosiouxański język blisko spokrewniony z lakota. Używany przez społeczności Santee, Sisseton-Wahpeton i Yankton w Minnesocie, Dakotach i południowej Manitobie.

Inuktitut

także: Eastern Canadian Inuktitut

Inuicki język Nunavut i Nunavik. Największa wschodnia kanadyjska odmiana inuicka i jeden z języków urzędowych Nunavut, zapisywany sylabariuszem inuktitut.

Inuvialuktun

także: Western Canadian Inuit

Inuicki język społeczności inuwialuit zachodniej kanadyjskiej Arktyki. Mniejszy niż inuktitut i historycznie podzielony na trzy pododmiany: Sallirmiutun, Uummarmiutun i Kangiryuarmiutun.

Plautdietsch

także: Mennonite Low German

Dolnoniemiecka odmiana zachowywana przez społeczności menonickie diaspory od XVI wieku. Używana w koloniach w Meksyku, Paragwaju, Boliwii, Belize i kanadyjskich Preriach.

Tlingit

także: Lingít

Na-dené język ludu Tlingit południowo-wschodniej Alaski i przyległych części Kolumbii Brytyjskiej i Jukonu. Słynny ze swojego złożonego systemu spółgłoskowego, w tym ejektywnych frykatywów.

Miʼkmaq

także: Mikmawisimk

Wschodni algonkiński język Narodu Miʼkmaq prowincji nadmorskich Kanady, Quebecu i Nowej Fundlandii oraz wschodniego Maine. Około 8000 użytkowników, z długą tradycją ustną i hieroglificzną.

Blackfoot

także: Siksiká

Algonkiński język równin konfederacji Blackfoot w południowej Albercie i północnej Montanie. Około 5000 użytkowników; jeden z najbardziej rozbieżnych języków algonkińskich.

Munsee

także: Munsee Delaware, Lunaape

An Eastern Algonquian language of the Lenape (Delaware), originally spoken around the lower Hudson, including present-day New York City. The last native-speaker community is the Delaware Nation at Moraviantown in south-western Ontario, where a single elderly first-language speaker was reported in the 2020s alongside a growing circle of second-language learners.

Halkomelem

także: Hulʼqʼumiʼnumʼ

Wybrzeżowy saliszowy język dolnej doliny rzeki Fraser i południowo-wschodniej Wyspy Vancouver. Około 200 płynnych użytkowników w grupach dialektalnych Upriver, Downriver i Island.

Kwakʼwala

także: Kwakiutl

Największy język wakaszowy, ludów Kwakwakaʼwakw na północy Wyspy Vancouver i przyległym kontynencie Kolumbii Brytyjskiej. Znany antropologii dzięki dokumentacji terenowej Franza Boasa.

Nuu-chah-nulth

także: Nootka

Wakaszowy język zachodniego wybrzeża Wyspy Vancouver. Wewnętrznie zróżnicowany w 14 First Nations Nuu-chah-nulth; centralny dla wczesnego badania sztuki i muzyki Pacyficznego Północnego Zachodu.