China

Wakhi

także: Wakhi Pamir

Pamirsko-irański język używany na całej długości Korytarza Wachańskiego, gdzie spotykają się Afganistan, Tadżykistan, Pakistan i Chiny. Jeden z najbardziej archaicznych języków irańskich, zachowujący cechy staroirańskie utracone wszędzie indziej.

Beijing Mandarin

także: Pekingese, Standard Mandarin (basis)

Pekińska odmiana mandaryńskiego i fonologiczna podstawa standardowego chińskiego (Pǔtōnghuà). Wyróżnia się wyraźnym erhua i przyciętymi końcami sylab.

Northeastern Mandarin

także: Dōngběi Huà

Mandaryński trzech północno-wschodnich prowincji Chin w okolicach Shenyangu i Harbinu. Bliski standardowemu mandaryńskiemu, lecz z odrębną intonacją i bogatym slangiem.

Sichuanese Mandarin

także: Sìchuānhuà

Południowo-zachodnia odmiana mandaryńskiego używana w Syczuanie i Chongqing. Wyraźnie rozbieżna w tonach i słownictwie, dla użytkowników standardu często tylko częściowo zrozumiała.

Yunnan Mandarin

także: Yúnnánhuà

Południowo-zachodni mandaryński prowincji Junnan. Niesie silny wpływ kontaktowy sąsiednich języków tybeto-birmańskich i tai-kadai.

Guangzhou Cantonese

także: Canton Cantonese, Guǎngzhōuhuà

Kantoński Kantonu i szerszej Delty Rzeki Perłowej. Historycznie prestiżowy kantoński; blisko spokrewniony z kantońskim Hongkongu, lecz z odrębną leksyką.

Taishanese

także: Toisanese, Hoisan-wa

Rozbieżna odmiana yue chińskiego z regionu Sze Yup w Guangdongu. Niegdyś dominująca odmiana w wczesnych chińsko-amerykańskich społecznościach, zwłaszcza w San Francisco i Nowym Jorku.

Inner Mongolian

także: Chakhar Mongolian, Southern Mongolian

Mongolski chińskiego Mongolskiego Regionu Autonomicznego, skupiony wokół Hohhotu. Blisko spokrewniony z chałchaskim, lecz zapisywany tradycyjnym pionowym pismem mongolskim, z silnymi cechami kontaktowymi z mandaryńskiego.

Buryat

także: Buryat-Mongolian, Buryad

Północnomongolski język używany w Republice Buriacji w Rosji, w północnej Mongolii i częściach północno-wschodnich Chin. Tradycyjny buddyjski język literacki regionu Zabajkala.

Oirat

także: Western Mongolian, Dörbed

Zachodnio-mongolski język używany w zachodniej Mongolii (Chowd, Bajan-Olgij) i częściach Sinciangu w Chinach. Siostrzany kałmuckiemu, z odrębną tradycją pisma opartą na piśmie Todo Bichig.

Daur

także: Dagur

Rozbieżny mongolski język używany w Heilongjiangu i Mongolii Wewnętrznej w północno-wschodnich Chinach. Geograficznie odizolowany od reszty rodziny, ukształtowany długim kontaktem z mandżurskim i mandaryńskim.

Uyghur

także: Uyghurche

Karłucki turkijski język Sinciangu w północno-zachodnich Chinach. Blisko spokrewniony z uzbeckim; zapisywany pismem opartym na persko-arabskim i medium długiej tradycji literackiej wzdłuż Jedwabnego Szlaku.

Manchu

Tunguski język i historyczny język dworski dynastii Qing (1644–1912). Dziś krytycznie zagrożony, z zaledwie garstką rodzimych użytkowników w Heilongjiangu.

Evenki

Tunguski język rdzennych społeczności hodowców reniferów środkowej i wschodniej Syberii oraz północnych Chin. Najszerzej geograficznie rozproszony język tunguski.

Nanai

także: Goldi

Tunguski język dolnego dorzecza Amuru, używany w Kraju Chabarowskim w Rosji i przyległych Chinach. Około tysiąca użytkowników, wszyscy w starszym wieku.

Hmong

także: Miao

Klaster języków hmong-mien używanych w wyżynach południowych Chin, północnego Wietnamu, Laosu i Tajlandii. Wywiezionych za granicę przez powojenną wietnamską diasporę Hmong do Stanów Zjednoczonych, Francji i Australii.

Mien

także: Yao

Klaster języków hmong-mien używanych przez ludy Yao w południowych Chinach i przyległej Azji Południowo-Wschodniej. Siostrzana gałąź hmong, z około 800 000 użytkowników w diasporze.

Wu (Shanghainese)

także: Shanghai Wu, Shanghainese

Największa odmiana chińskiego wu, używana w Szanghaju i dolnym dorzeczu Jangcy. Drugi co do wielkości język sinitski po mandaryńskim, na tyle odrębny, by być wzajemnie niezrozumiały z mandaryńskim.

Min Nan (Hokkien)

także: Hokkien, Taiwanese

Największa odmiana chińskiego min, używana w Fujian i na Tajwanie oraz w hokkienojęzycznej diasporze Azji Południowo-Wschodniej. Podstawa hokkien tajwańskiego i ważny wkład w hokkien singapurski.

Hakka

także: Kèjiā huà

Sinitski język używany w enklawach południowych Chin i Tajwanu przez społeczności hakka diaspory. Około 35 milionów użytkowników, z dużymi społecznościami w Guangdongu, Fujianie i na Tajwanie.

Standard Tibetan

także: Lhasa Tibetan, Bhö-skad

Lhaski standard tybetańskiego, używany w Tybetańskim Regionie Autonomicznym Chin, częściach Syczuanu, Qinghaj i tybetańskiej diasporze. Główny język liturgiczny tybetańskiego buddyzmu od stuleci.